Polski eksperyment naukowy zajął pierwsze miejsce w międzynarodowym konkursie

154

Polska misja JADE została najlepszym eksperymentem naukowym podczas międzynarodowego konkursu Global Space Balloon Challenge. Zadaniem polskich naukowców było sprawdzenie m.in., jak organizmy żywe radzą sobie w stratosferze poddane działaniu ozonu i trudnych warunków.

Konkurs Global Space Balloon Challenge jest organizowany każdego roku przez organizację Stanford Space Initiative, którą tworzą studenci Uniwersytetu Stanforda. Osoby biorące udział w konkursie przygotowują własny eksperyment i wysyłają go do stratosfery za pomocą balonu. Eksperymenty przeprowadzono między 10 i 27 kwietnia 2015 roku, ale końcowe wyniki konkursu ogłoszono 21 lipca.

Międzyuczelniana misja JADE wystartowała 25 kwietnia 2015 roku z lotniska aeroklubu we Włocławku. Próbę wykorzystania organizmów ziemskich do biomonitoringu ozonu w stratosferze opracowała dr Agata Kołodziejczyk z Instytutu Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego: „Chcieliśmy sprawdzić, który z trzech gatunków mszaków: Ortotrichum, Physcomitrella i Atrichum będzie wrażliwy na działanie ozonu w stratosferze, ale pozostanie odporny na niską temperaturę, ciśnienie czy wysokie promieniowanie UV.”

Cały lot kapsuły trwał dwie godziny. Wyniesiono ją na wysokość blisko 30 km. Próbki kontrolne z tymi samymi gatunkami mszaków pozostały na ziemi, aby później obie grupy można było porównać ze sobą, jak wyjaśniła badaczka: “Okazało się, że mszak Atrichum świetnie przetrwał w tych warunkach, a jednocześnie ozon pozostawił na nim charakterystyczne brązowe ślady”. Aktualnie naukowcy badają mechanizmy, które powodują, że Atrichum właśnie w ten sposób reaguje na działanie ozonu.